طب اسلامیمزاج شناسی

مزاج شناسی بر مبنای طب اسلامی

مزاج انسان بر مبنا طب اسلامی 5 نوع است.

در روایات آمده است:

خداوند آدم و فرزندان او را آفرید و بدن او را از چهارچیز ساخت، تر و خشک، گرم و سرد.

چرا که آدم را از آب و خاک آفرید و در آن نفس و روح را قرار داد و به همین دلیل، خشکی هر بدنی از سوی خاک است و رطوبت آن از سوی آب و حرارتش از سوی نفس است و سرمایش از سوی روح.

پس از این آفرینش نخست، چهار چیز در این بدن قرارداد که پایه های بدن است و هرکدام از آنها به دیگری وابسته است

پایه های اصلی بدن

1- مزاج سودا

2- مزاج صفرا

3- مزاج خون ( دم )

4- مزاج بلغم

جایگاه خشکی در سودا است، جایگاه رطوبت در صفرا، جایگاه گرما در خون (دم) و جایگاه سرما در بلغم است.

از این رو هر جسمی که این چهار مزاج در آن برابر باشد، سلامتی این جسم کامل و ساختار آن معتدل است.

تفاوت طبایع

خداوند طبایع چهارگانه را متفاوت آفریده است که دو طبیعت گرم و دو طبیعت سرد می‌باشد.

به طور مثال خون ( دم)، گرم و تر است و گرما در آن غالب است و در مقابل بلغم سرد و تر است و سردی در آن غلبه دارد.

صفرا گرم و خشک و سودا سرد و خشک است و در این دو خشکی (یبوست و..)غلبه دارد

و همچنین ریح سرد خشک است.

همچنین مطالعه نمایید
داروی سکسکه طب اسلامی

مکان طبایع در بدن

این طبایع بر چهار جز بدن پراکنده‌اند . سر، دو گوش، دو سوراخ بینی، دهان و بینی از خون است و سینه از بلغم و باد (ریح) و اطراف دنده ها از صفرا و پایین شکم از سودا.

در طب اسلامی صفرا و سودا در یک دسته قرار میگیرند به نام مره و مزاج چهارم ریح ( باد) نام دارد

تاثیر طبایع بر انسان

انسان بر اثر باد زندگی را دوست دارد و آرزوهای طولانی دارد و بر اثر بلغم است که

خوراک، نوشیدنی ، نرمی و مدارا را دوست دارد و بر اثر مره (صفرا و سودا) است که دارای خشم ، نابخردی،شیطنت، زورگویی، سرپیچی و شتاب است.

و بر اثر خون است که زنان ، لذت ها و ارتکاب محرمات و شهوت‌رانی را دوست می‌دارد

خداوند عقل انسان را در مخ او، شادمانی را در کلیه هایش، خشم را در کبد، شجاعت را در قلب، میل او را در ریه و خنده او را در طحالش و شادی و اندوه و سختی او را در چهره‌اش نمایان می‌کند.

البته باید توجه کنیم که که حقایق طبایع چهارگانه ساده نیست

زیرا طبایع پایه های بدن، معیار، حقیقت مرگ و زندگی و سلامتی و بیماری است.

از این رو گمان نکن که صفرا تلخه ای است که با کبد پیوند دارد و پایه بدن نیست و کسانی بدون تلخه یا تلخه غیرفعال زندگی می‌کنند.

غلبه کدام طبع بهتر است؟

در حدیث قدسی آمده است:

هر بدنی که این چهار طبیعت که ملاک و پایه‌های آن قرار داده شده برابر باشند و هرکدام یک چهارم باشد، نه بیشتر و نه کمتر، سلامتی این بدن کامل و ساختمانش معتدل است؛

اما چنانچه یکی از این طبایع چهارگانه بر دیگر طبایع فزونی یابد و آن‌ها را مغلوب گرداند

از ناحیه همین طبیعت چیره شوند بیماری وارد بدن میشود هرگاه یکی از آن طبایع کاهش داشته باشد

و کم شود ناتوان می‌گردد و از نیرویش کاسته میشود و از رقابت با آن ها باز می ماند.

آنچه که میتواند همه طبایع را به اعتدال بکشاند چند چیز است:

در روایاتی از امام صادق (ع) آمده:

چهار چیز طبایع را تعدیل میکند: انار سورانی خرمای تازه رسیده، بنفشه و کاسنی.

منبع:
دراسه فی طب الرسول المصفی

برچسب ها

نوشته های مشابه

۲ دیدگاه

  1. جایگاه خشکی در سودا است، جایگاه رطوبت در صفرا، جایگاه گرما در خون (دم) و جایگاه سرما در بلغم است.
    با توجه به توضیحاتی که در ادامه آمده به نظر خط اول بایستی اصلاح شود. جایگاه رطوبت در صفرا نیست چون اساسا صفرا خشک معرفی شده است.

    1. سلام
      جایگاه در اینجا به معنی مسکن است
      صفرا باعث گرمی و خشکی است و همین باعث میشه آب زیاد بنوشیم، درنتیجه رطوبت بدن زیاد میشه
      به همین دلیل مسکن رطوبت، صفرا است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن